کاهش صدای باد در فیلمبرداری بیرون؛ بادگیر میکروفون، جای نصب و تنظیمات ضبط
- نویسنده: حسین بابایی
- تاریخ انتشار:
فهرست عناوین
کافی است یک ویدیوی خوب را در پارک، ساحل یا پشتبام ضبط کنید و بعد در تدوین ببینید صدای گوینده زیر غرش و ضربههای باد گم شده است. مشکل معمولاً از خود میکروفون نیست؛ از نبودن محافظ مناسب، جای نصب اشتباه یا تنظیمات ضبط است. در این آموزش کاهش صدای باد در فیلمبرداری بیرون را قدمبهقدم مرور میکنیم: اینکه صدای باد از کجا میآید، کدام بادگیر میکروفون برای کدام میکروفون مناسب است، آن را چطور درست نصب کنید، میکروفون را کجا ببندید و چه تنظیماتی در میکروفون و گوشی کمک میکند. اگر دنبال لوازمی مثل خز بادگیر و پایه بوم هستید، دسته لوازم جانبی ضبط صدا را ببینید.
هدف این آموزش و نتیجه نهایی
هدف این است که قبل از هر ضبط بیرونی چند کار ساده را به ترتیب انجام دهید تا:
- صدای گوینده واضح بماند و غرش مداوم باد روی فایل ننشیند.
- ضربههای ناگهانی باد که در تدوین تقریباً قابل حذف نیستند، اصلاً ضبط نشوند.
- بادگیر وسط ضبط نیفتد و صدای خشخش لباس جای صدای باد را نگیرد.
- برای تدوین فقط اصلاحهای کوچک باقی بماند، نه نجات یک فایل خراب.
پیشنیازها
- میکروفون خارجی: میکروفون بیسیم یقهای، میکروفون یقهای سیمی یا میکروفون شاتگان روی دوربین یا گوشی. میکروفون داخلی گوشی هم قابل استفاده است، ولی کنترل کمتری دارد.
- بادگیر متناسب با همان میکروفون؛ بیشتر میکروفونهای بیسیم و ویدیویی با بادگیر فومی یا خزدار عرضه میشوند.
- هدفون برای شنیدن صدای زنده یا دستکم امکان پخش یک کلیپ آزمایشی.
- اختیاری: چسب یا نگهدارنده مخصوص پنهان کردن میکروفون یقهای زیر لباس و پایه بوم برای میکروفون شاتگان.
مرحله ۱: بشناسید صدای باد چیست
میکروفون نمیتواند تشخیص دهد هوایی که به آن میخورد از دهان گوینده است یا از باد. به گفته Shure در یک یادداشت فنی که ProVideo Coalition منتشر کرده، صدای باد بخش زیادی انرژی فرکانس پایین دارد و معمولاً به صورت «غرش» شنیده میشود. رود (RØDE) هم در راهنمای کاهش صدای باد در فیلمبرداری بیرون توضیح میدهد که حرکت شدید هوا دیافراگم میکروفون را به لرزشهای فرکانس پایین وادار میکند و محدوده اصلی این نویز را حدود ۲۰ تا ۲۵۰ هرتز میداند.
دو نکته از همین توضیح بیرون میآید:
- باید جلوی رسیدن باد به کپسول را گرفت. فیلتر و نرمافزار فقط بخشی از غرش را کم میکنند و اگر باد آنقدر شدید باشد که صدا اعوجاج پیدا کند، بعداً قابل برگشت نیست.
- نوع میکروفون مهم است. به گفته رود، میکروفونهای همهجهته (Omnidirectional) که در بیشتر میکروفونهای یقهای استفاده میشوند، معمولاً کمتر از میکروفونهای جهتدار مثل شاتگان به باد حساساند؛ به همین دلیل شاتگان در فضای باز تقریباً همیشه به پوشش جدیتری نیاز دارد. برای آشنایی با الگوهای جهتدهی، مقاله انواع الگوی قطبی میکروفون را بخوانید.
مرحله ۲: بادگیر مناسب میکروفون را انتخاب کنید
بادگیرها در سه گروه اصلی ساخته میشوند و انتخاب بین آنها به شدت باد و نوع میکروفون بستگی دارد.
بادگیر فومی
رود بادگیر فومی را «اولین خط دفاع» مینامد: یک پوشش از فوم با سلولهای باز که انرژی باد را پیش از رسیدن به کپسول پخش و کم میکند. Shure هم توضیح میدهد که فوم باید از نوع سلول باز باشد، شکل آن آیرودینامیک و بدون گوشه تیز باشد و هرچه قطر آن بیشتر باشد، مؤثرتر است. محدودیت فوم این است که فقط برای باد ملایم کافی است. برای نمونه، مشخصات میکروفون شاتگان BOYA BY-MM1 در دیجی آرکی میگوید بادگیر فومی همراه آن صدای پف حروف و جریان ملایم هوا را کم میکند و برای داخل خانه و فضای باز با باد ملایم مناسب است.
بادگیر خزدار (Deadcat)
وقتی باد واقعی میوزد، نوبت پوشش خزدار است که در بازار با نامهایی مثل خز بادگیر، پشمک یا Deadcat شناخته میشود. طبق راهنمای رود، خز مصنوعی انرژی باد را با تراکم بیشتری از فوم میگیرد، ولی ممکن است کمی از فرکانسهای بالا را هم کم کند؛ پس اگر صدا پشت خز کمی گرفته شد، در تدوین میتوان فرکانسهای بالا را اندکی تقویت کرد. در محصولاتی مثل خز بادگیر BOYA BY-P120، طبق مشخصات محصول در دیجی آرکی، یک لایه فوم با سلول باز داخل و خز مصنوعی روی آن قرار گرفته و یک پایه لاستیکی انتهای بادگیر راه ورود باد از پشت را میبندد.
بلیمپ یا زپلین
بلیمپ یک محفظه استوانهای بزرگ است که کل میکروفون را میپوشاند و معمولاً با پوشش خز و شاکمانت ترکیب میشود. رود آن را محافظ قویتر برای باد شدید معرفی میکند که روی دسته یا پایه بوم نصب میشود. برای تولیدکننده محتوای موبایل این گزینه معمولاً بزرگ و اضافه است و بیشتر در صدابرداری فیلم و مستند کاربرد دارد.
بادگیر خزدار فرستنده میکروفون بیسیم

بیشتر میکروفونهای بیسیم امروزی یک بادگیر خزدار کوچک دارند که روی فرستنده کلیک میشود. در راهنمای کاربر DJI Mic 3 آمده است که در فضای باز یا محیط بادی از بادگیر استفاده کنید تا صدای باد کم و کیفیت صدا بهتر شود. برای مقایسه مدلهای رایج، مقالههای بهترین مدلهای میکروفون بی سیم و مقایسه DJI Mic 3 و Hollyland Lark M2 را ببینید و برای خرید به دسته میکروفون بی سیم سر بزنید.
بادگیر روی میکروفون شاتگان و روی دوربین

میکروفونهای روی دوربین و شاتگانهای کوتاه چون جهتدارند، در باد آسیبپذیرترند. اگر بیرون زیاد فیلم میگیرید، کنار فوم همراه میکروفون یک خز هماندازه داشته باشید. اندازه مهم است: برای مثال، طبق مشخصات دیجی آرکی، عمق داخلی BOYA BY-P120 حدود ۱۲ سانتیمتر و قطر داخلی آن ۱.۹ تا ۲.۳ سانتیمتر است و نسخه BY-P160 عمق داخلی ۱۶ سانتیمتر دارد. قبل از خرید طول و قطر بدنه میکروفون خودتان را اندازه بگیرید. مدلها در دستههای میکروفون شات گان و میکروفون دوربین هستند و اگر با شاتگان آشنا نیستید، مقاله میکروفون شاتگان چیست را بخوانید.
مرحله ۳: بادگیر را درست نصب کنید

بادگیری که درست ننشسته، یا میافتد یا خودش صدای اضافه ایجاد میکند. این نکتهها از راهنمای سازندگان آمده است:
- فرستندههای بیسیم: طبق راهنمای DJI Mic 3، بادگیر را با میکروفون داخلی فرستنده همراستا کنید و محکم فشار دهید تا جا بیفتد. رود هم در راهنمای نصب بادگیر Wireless GO توضیح میدهد که پایههای کوچک داخل بادگیر معمولاً زیر خز پنهان میمانند و همین باعث افتادن آن میشود؛ خز را کنار بزنید، پایهها را کامل در سوراخهای فرستنده فرو کنید و با تکان دادن مطمئن شوید محکم شده است.
- بادگیر میکروفون یقهای: Bubblebee Industries در راهنمای Windbubble توصیه میکند بعد از جا انداختن میکروفون، آن را ۲ تا ۳ میلیمتر عقب بکشید تا کپسول به توری داخلی نچسبد؛ همین فاصله کوچک یک لایه هوای آرام دور کپسول میسازد.
- بادگیر فومی میکروفون دستی: Shure در راهنمای بادگیر A2WS میگوید بادگیر را تا جایی جلو ببرید که با میکروفون تماس پیدا کند و بعد ۳ تا ۶ میلیمتر از سر میکروفون فاصله بدهید.
- خز شاتگان: طبق توضیح محصول BOYA BY-P120 در دیجی آرکی، بادگیر باید همه شکافهای کناری بدنه میکروفون را بپوشاند؛ پس طول آن باید با طول میکروفون بخواند.
بعد از استفاده در رطوبت، خز را در هوای آزاد خشک کنید و با برس نرم یا شانه دندانهدرشت مرتب کنید تا الیاف در هم گره نخورند.
مرحله ۴: جای نصب میکروفون را عوض کنید

گاهی جابهجایی چندسانتیمتری میکروفون از هر لوازم جانبی مؤثرتر است:
- پنهان کردن زیر لباس: رود پیشنهاد میکند میکروفون یقهای را مثلاً داخل جیب پیراهن ببندید، نه روی کراوات. در بحث r/LocationSound در ردیت هم چند کاربر نوشتهاند گذاشتن میکروفون زیر لباس هم صدای باد را کم میکند و هم کمتر دیده میشود. Bubblebee برای این کار یک چیدمان با نگهدارنده مخصوص و پوشش خزدار نازک پیشنهاد میکند تا صدای خشخش پارچه هم ضبط نشود.
- اتصال مغناطیسی: در ویدیوی آموزشی DJI Mic 3 در کانال Otto Julian توضیح داده میشود که میتوان قطعه مغناطیسی را زیر لباس گذاشت و فرستنده را روی لباس نگه داشت، بهطوری که میکروفون رو به دهان باشد.
- راه دهانه میکروفون را نبندید: زیر لباس رفتن نباید به معنی پوشاندن دهانه میکروفون با پارچه یا چسب باشد. محل ورود صدا را در دفترچه دستگاه پیدا کنید و آن را آزاد نگه دارید.
- کابل و لباس را ثابت کنید: لباس گشاد یا کابل آویزان در باد تکان میخورد و صدایی شبیه صدای باد ثبت میکند.
اگر بین میکروفون یقهای و میکروفون روی دوربین مردد هستید، راهنمای خرید میکروفون یقه ای و دسته میکروفون یقه ای را ببینید.
مرحله ۵: جهت ایستادن و محل ضبط را انتخاب کنید
- پناه بگیرید: رود توصیه میکند در محل ضبط دنبال پناه بگردید؛ درخت و بوته، دیوار و نرده، ساختمان یا خودرو میتوانند جلوی باد را بگیرند، حتی اگر کادر کمی تغییر کند.
- بدن گوینده را سپر کنید: اگر میکروفون یقهای دارید، کمی چرخیدن گوینده نسبت به جهت باد میتواند جلوی وزش را بگیرد. در یک بحث قدیمی r/videography (سال ۲۰۱۷) هم کاربران همین را گفتهاند: استفاده از بدن گوینده، یقه کاپشن یا ایستادن بین درختها.
- میکروفون را نزدیک دهان نگه دارید: هرچه میکروفون به منبع صدا نزدیکتر باشد، صدای گوینده نسبت به نویز محیط قویتر ثبت میشود و فیلتر و تدوین کار راحتتری دارند.
مرحله ۶: تنظیمات ضبط میکروفون را درست کنید
- فیلتر Low Cut یا High-Pass: طبق راهنمای DJI Mic 3، با روشن کردن Low Cut فرستنده فرکانسهای ۱۰۰ هرتز و پایینتر را حذف میکند و نویز فرکانس پایین کمتر میشود. Shure هم در راهنمای میکروفون SM27 حالت کاهش فرکانس پایین با برش در ۸۰ هرتز را برای کم کردن صدای باد و غرش محیط پیشنهاد میکند. نام و محل این گزینه در هر دستگاه فرق دارد؛ قبل از ضبط، صدا را یک بار با فیلتر و یک بار بدون آن مقایسه کنید تا صدای گوینده نازک نشود.
- حذف نویز: بسیاری از میکروفونهای بیسیم حذف نویز دارند؛ برای نمونه، در مشخصات DJI Mic Mini 2 در دیجی آرکی حذف نویز در دو سطح پایه و قوی آمده و در DJI Mic 3 میتوان آن را با دو بار فشار دادن دکمه پاور فرستنده روشن یا خاموش کرد. حذف نویز برای صدای ثابت محیط ساخته شده و جای بادگیر را نمیگیرد. اگر با آن صدای گوینده فلزی یا بریدهبریده شد، شدتش را کم کنید.
- گین: طبق همان راهنمای DJI، اگر نوار سطح صدا قرمز شد، گین را کم کنید تا صدا اعوجاج پیدا نکند. ضربههای باد سطح صدا را ناگهان بالا میبرند؛ پس گین را طوری تنظیم کنید که صدای عادی گوینده جای خالی برای این جهشها بگذارد. درباره تنظیم گین، مقاله گین صدا چیست و چطور باید تنظیم شود را بخوانید.
- ضبط داخلی یا ۳۲ بیت شناور: بعضی فرستندهها مثل DJI Mic 3 میتوانند صدا را داخل خودشان با ۳۲ بیت شناور ضبط کنند. طبق راهنمای DJI، این قابلیت دامنه دینامیکی بیشتری برای ویرایش میدهد، ولی زمان ضبط داخلی را کوتاهتر میکند. فایل پشتیبان برای وقتی مفید است که ارتباط بیسیم قطع شود یا سطح صدا بالا بزند؛ صدای باد ضبطشده را از بین نمیبرد.
مرحله ۷: تنظیمات گوشی را بررسی کنید
- آیفون ۱۶ و جدیدتر: طبق راهنمای رسمی اپل، این مدلها وقتی ویدیو را با Spatial Audio یا Stereo ضبط میکنند، صدای باد را خودکار کم میکنند. این گزینه با نام Wind Noise Reduction در مسیر Settings > Camera > Record Sound قرار دارد. اگر از میکروفون داخلی گوشی استفاده میکنید، مطمئن شوید روشن است.
- اندروید: نام و وجود این گزینه به سازنده و مدل بستگی دارد. در بعضی گوشیهای جدید سامسونگ ابزار Audio Eraser بعد از ضبط اجازه میدهد لایه صدای باد را در گالری کم کنید. این ابزار بعد از ضبط کار میکند و جای محافظ فیزیکی را نمیگیرد.
- میکروفون خارجی متصل به گوشی: بعد از اتصال میکروفون، یک کلیپ کوتاه بگیرید و گوش کنید که صدا واقعاً از میکروفون خارجی ضبط شده است. اگر گوشی هنوز از میکروفون داخلی استفاده کند، بادگیر روی فرستنده هیچ اثری ندارد. برای انتخاب مدلها دسته میکروفون موبایل اندروید و آیفون را ببینید.
برای تنظیمات تصویر گوشی در همین ضبطها، آموزش تنظیمات دوربین گوشی برای ریلز و یوتیوب را ببینید.
مرحله ۸: قبل از ضبط اصلی تست کنید
- یک کلیپ ۳۰ ثانیهای در همان محل و با همان باد ضبط کنید.
- از گوینده بخواهید همانطور که در ضبط اصلی حرکت میکند، بچرخد، راه برود و سرش را تکان دهد.
- با هدفون گوش کنید و دنبال سه چیز باشید: غرش مداوم، ضربههای ناگهانی و خشخش لباس یا کابل.
- هر بار فقط یک چیز را عوض کنید، مثلاً جای میکروفون یا نوع بادگیر، تا بفهمید کدام تغییر اثر داشته است.
- اگر با بادگیر خزدار، جای مناسب و پناه هنوز باد غالب است، محل ضبط را عوض کنید یا ضبط را به زمان آرامتری موکول کنید.
مرحله ۹: باقیمانده نویز را در تدوین اصلاح کنید
رود اصلاح صدای باد در تدوین را «آخرین راه» میداند؛ یعنی وقتی نتوانستهاید سر صحنه جلوی آن را بگیرید و امکان ضبط دوباره نیست. روش پایه این است:
- در نرمافزار تدوین، فیلتر High-Pass یا Low Cut را روی کلیپ صدا بگذارید و از برشهای ملایم شروع کنید. رود محدوده ۲۰ تا ۲۵۰ هرتز را محل اصلی صدای باد میداند، ولی برش بیش از حد صدای گوینده را نازک میکند.
- اگر با خز ضبط کردهاید و صدا کمی گرفته است، فرکانسهای بالا را با احتیاط کمی تقویت کنید.
- برای ضربههای کوتاه باد، اگر جمله دیگری از همان گوینده دارید، بهتر است آن تکه را جایگزین کنید.
- ابزارهای هوش مصنوعی حذف نویز هم کمک میکنند؛ فهرستی از آنها در مقاله حذف نویز صدا با هوش مصنوعی آمده است. نتیجه را حتماً با هدفون گوش کنید، چون حذف شدید نویز میتواند صدای گوینده را مصنوعی کند.
جدول انتخاب سریع راهحل
| شرایط | محافظ پیشنهادی | تنظیم و جای نصب |
|---|---|---|
| داخل خانه یا نسیم خیلی ملایم | بادگیر فومی همراه میکروفون | میکروفون نزدیک دهان؛ فیلتر لازم نیست |
| بیرون با باد ملایم تا متوسط | بادگیر خزدار روی فرستنده یا شاتگان | Low Cut روشن؛ گوینده پشت به باد |
| باد شدید | خز هماندازه، پنهان کردن یقهای زیر لباس یا بلیمپ برای شاتگان | پناه گرفتن پشت دیوار یا خودرو؛ تست با حرکت |
| فقط گوشی بدون میکروفون خارجی | بدن و دست خودتان به عنوان سپر | در آیفون ۱۶ و جدیدتر Wind Noise Reduction روشن؛ نزدیک شدن به گوینده |
| مصاحبه خیابانی دو نفره | دو فرستنده بیسیم با بادگیر خزدار | گین جدا برای هر نفر؛ ضبط داخلی پشتیبان در صورت پشتیبانی |
اشتباهات رایج
- اکتفا به فوم در باد واقعی: The Broadcast Bridge به نقل از Audio-Technica مینویسد فومهای نازکی که همراه بسیاری از میکروفونهای یقهای میآید به ندرت محافظت واقعی در برابر باد بیرون میدهد و در باد شدید عملاً کار نمیکند.
- بادگیر شل یا ناهماندازه: بادگیری که میلرزد یا جابهجا میشود خودش صدا تولید میکند. Shure تأکید میکند توری و فوم نباید بلرزند.
- پوشاندن دهانه میکروفون با لباس یا چسب: باد کم میشود، اما صدای گوینده هم گرفته و خشدار میشود.
- تکیه کامل بر حذف نویز: حذف نویز و فیلتر برای غرش ملایم مفیدند؛ ضربههای شدید باد و اعوجاج را درست نمیکنند.
- تست نکردن با حرکت: کلیپی که ایستاده و بیحرکت خوب است، ممکن است وقتی گوینده میچرخد پر از ضربه باد شود.
نتیجه مورد انتظار
اگر بادگیر مناسب را درست نصب کنید، میکروفون را در جای محافظتشده ببندید، جهت ایستادن را با باد تنظیم کنید و فیلتر فرکانس پایین را با احتیاط به کار ببرید، در بیشتر ضبطهای بیرونی صدای گوینده واضح میماند و فقط غرش کمی باقی میماند که در تدوین اصلاح میشود. در باد خیلی شدید، حتی بهترین تجهیزات هم ممکن است کافی نباشد؛ در آن صورت عوض کردن محل یا زمان ضبط عاقلانهترین کار است. کاهش صدای باد در فیلمبرداری بیرون بیشتر به آمادگی قبل از ضبط بستگی دارد تا به نرمافزار بعد از آن. برای ضبط باکیفیت داخل خانه هم راهنمای ضبط صدای باکیفیت در خانه را بخوانید.
چکلیست قبل از ضبط بیرونی
- بادگیر خزدار هماندازه برای هر میکروفون همراه دارم.
- بادگیر محکم نشسته و با تکان دادن نمیافتد.
- میکروفون یقهای نزدیک دهان است و دهانه آن پوشیده نشده است.
- لباس و کابل ثابت شدهاند و خشخش نمیکنند.
- گوینده پشت به باد یا در پناه ایستاده است.
- Low Cut روشن است و صدای گوینده با آن طبیعی است.
- گین با جای خالی برای جهشهای ناگهانی تنظیم شده است.
- گوشی صدا را از میکروفون خارجی ضبط میکند.
- یک کلیپ آزمایشی با حرکت گرفتهام و با هدفون گوش کردهام.
سؤالات متداول
بادگیر خزدار کیفیت صدا را کم میکند؟
رود میگوید پوششهای متراکمتر ممکن است کمی از فرکانسهای بالا را کم کنند و میشود آن را در تدوین جبران کرد. Bubblebee هم تأکید میکند نصب درست با فاصله کوچک بین کپسول و توری در نتیجه اثر دارد. در عمل، کمی افت فرکانس بالا بسیار قابلتحملتر از غرش باد است.
میکروفون یقهای هم بادگیر خزدار لازم دارد؟
در باد ملایم، فوم یا پنهان کردن زیر لباس ممکن است کافی باشد. در بحث r/LocationSound کاربران نوشتهاند برای باد واقعی بیرون پوشش خزدار مطمئنتر است و در باد خیلی شدید حتی خز هم ممکن است کافی نباشد.
آیا با نرمافزار میشود صدای باد را کامل حذف کرد؟
غرش ملایم فرکانس پایین را معمولاً میشود کم کرد، اما ضربههای شدید باد که صدا را به اعوجاج بردهاند، معمولاً کامل برنمیگردند. به همین دلیل همه منابع این آموزش بر جلوگیری سر صحنه تأکید دارند.
برای ولاگ بیرونی با گوشی از کجا شروع کنم؟
یک میکروفون بیسیم با بادگیر خزدار سادهترین شروع است. برای بقیه تجهیزات و مراحل، آموزش چگونه ولاگ بسازیم با گوشی را ببینید.
منابع و روش تهیه این آموزش
این آموزش بر پایه راهنمای سازندگان میکروفون، راهنمای رسمی اپل، مقالههای تخصصی، ویدیوهای یوتیوب، بحثهای کاربران و مشخصات محصولات در دیجی آرکی تهیه شده است. ما برای این مقاله آزمون صوتی جداگانهای انجام ندادهایم و نام گزینهها ممکن است در مدلها و نسخههای مختلف فرق داشته باشد. منابع در تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۵ بررسی شدهاند:
- راهنمای رود درباره کاهش صدای باد در ضبط بیرون: علت صدای باد، فوم، خز، بلیمپ، جای نصب، پناه گرفتن و EQ.
- راهنمای رود برای نصب محکم بادگیر Wireless GO.
- یادداشت فنی Shure درباره صدای باد در ProVideo Coalition، راهنمای بادگیر Shure A2WS و راهنمای Shure SM27: فیلتر فرکانس پایین، توری، فوم سلول باز و فاصله نصب.
- راهنمای کاربر DJI Mic 3: نصب بادگیر، Low Cut زیر ۱۰۰ هرتز، گین، حذف نویز و ضبط ۳۲ بیت شناور.
- راهنمای رسمی اپل برای گزینههای ضبط صدا در آیفون: Wind Noise Reduction در آیفون ۱۶ و جدیدتر.
- راهنمای Bubblebee Industries برای بادگیر Windbubble و چیدمان پنهان کردن میکروفون یقهای.
- مقاله The Broadcast Bridge درباره صدای باد میکروفون یقهای به نقل از Audio-Technica.
- ویدیوی یوتیوب «DJI Mic 3 Tutorial for Beginners» از کانال Otto Julian (از متن ویدیو در نمایه جستجو) و ویدیوی «Stop Lavalier Mic Wind Noise For Rode Wireless Go» از کانال Stairway To Video (فقط عنوان).
- بحث r/LocationSound درباره خز بادگیر برای میکروفون یقهای و بحث قدیمی r/videography درباره مصاحبه بیرونی در باد: تجربه کاربران.