آموزش نورپردازی با یک ویدیو لایت برای تولید محتوا
- نویسنده: حسین بابایی
- تاریخ انتشار:
فهرست عناوین
اگر می‌خواهید پشت میز آموزش بدهید، خدماتتان را معرفی کنید یا جلوی دوربین صحبت کنید، می‌توانید نورپردازی را با یک ویدیو لایت شروع کنید. با همین یک چراغ و چند تنظیم ساده، می‌شود صورت را خوب روشن کرد و سایه‌های تند را کمتر کرد.
ویدیو لایت در این آموزش، چراغ نور ثابتی است که می‌توانید روی آن سافت‌باکس نصب کنید. سافت‌باکس همان وسیله‌ای است که جلوی چراغ قرار می‌گیرد و کمک می‌کند نور ملایم‌تری روی صورت داشته باشید؛ خودش چراغ جداگانه‌ای نیست. اگر با این ابزار آشنا نیستید، مقاله ویدیو لایت چیست و چه کاربردهایی دارد را بخوانید.
در ادامه، قدم‌به‌قدم نور را برای ضبط ویدیوی تک‌نفره با موبایل یا دوربین می‌چینیم. لازم نیست از ابتدا همه تنظیمات دوربین را بدانید؛ اول جای چراغ را درست انتخاب کنید، بعد یک ویدیوی کوتاه بگیرید و نتیجه را ببینید.
از این چیدمان ساده شروع کنید
موبایل یا دوربین را روبه‌روی خودتان بگذارید. چراغ را کمی به سمت راست یا چپ دوربین ببرید و سافت‌باکس را رو به صورت قرار دهید. نور بهتر است کمی بالاتر از چشم‌ها باشد و با شیب ملایمی به صورت بتابد.
برای شروع، چراغ را حدود ۳۰ تا ۴۵ درجه کنار دوربین بگذارید؛ یعنی نه درست پشت دوربین و نه کاملاً کنار صورت. این زاویه فقط نقطه شروع است. اگر سایه یک طرف صورت زیادی تیره شد، چراغ را کمی به دوربین نزدیک‌تر کنید یا یک صفحه سفید در سمت سایه بگذارید.
حالا چند ثانیه ویدیو بگیرید. هنگام ضبط سر را کمی بچرخانید و دست‌ها را مثل زمانی که صحبت می‌کنید حرکت دهید. اگر صورت و چشم‌ها واضح دیده می‌شوند و نور با حرکت معمول شما خیلی تغییر نمی‌کند، شروع خوبی دارید.
برای شروع چه وسایلی لازم دارید؟
- یک ویدیو لایت: چراغی که بتوانید روشنایی آن را کم و زیاد کنید.
- سافت‌باکس سازگار: برای کمتر کردن سایه‌های تند روی صورت.
- پایه محکم: برای نگه داشتن چراغ و سافت‌باکس در ارتفاع مناسب.
- موبایل یا دوربین روی پایه: تا تصویر هنگام ضبط تکان نخورد.
- یک صفحه سفید یا رفلکتور، در صورت نیاز: برای روشن‌تر کردن سمت سایه صورت.
قبل از نصب، مطمئن شوید سافت‌باکس به چراغ شما وصل می‌شود. بعضی مدل‌ها به قطعه رابط نیاز دارند. برای انتخاب اندازه و اتصال مناسب، راهنمای انتخاب سافت‌باکس را ببینید.
پایه را روی سطح صاف و محکم بگذارید و کابل را از مسیر رفت‌وآمد دور کنید. چیزی روی دریچه‌های هوا یا بدنه چراغ نیندازید. اگر چراغ و سافت‌باکس روی پایه لق می‌زنند، پیش از ضبط، نصب آن‌ها را درست کنید.
برای انتخاب ویدیو لایت برای تولید محتوا، مدل‌های دسته ویدیو لایت دیجی‌آرکی را از نظر تنظیم روشنایی و سازگاری با سافت‌باکس مقایسه کنید.
۱. اول جای خودتان و دوربین را مشخص کنید
قبل از جابه‌جا کردن نور، تصمیم بگیرید چه مقدار از شما در تصویر دیده شود: فقط صورت، صورت و شانه‌ها یا نیم‌تنه. دوربین را تنظیم کنید، روی صندلی بنشینید و همان حرکاتی را انجام دهید که در ویدیوی اصلی خواهید داشت.
حالا چراغ ویدیو لایت را خاموش نگه دارید و تصویر را نگاه کنید. آیا پنجره پشت سرتان زیادی روشن است؟ چراغ سقف زیر چشم‌ها سایه انداخته؟ مانیتور روی صورت نور رنگی می‌اندازد؟ نورهایی را که مزاحم‌اند خاموش یا کنترل کنید، بعد ویدیو لایت را روشن کنید.
لازم نیست اتاق را کاملاً تاریک کنید. مهم این است که بدانید هر نور چه اثری روی تصویر دارد. اگر نور پنجره را نگه می‌دارید، به تغییر آن در طول ضبط توجه کنید. برای مثال، رفتن خورشید پشت ابر ممکن است صورت را تاریک‌تر کند. بستن یا تنظیم پرده می‌تواند ضبط را یکنواخت‌تر کند.
۲. نور را کمی کنار دوربین بگذارید
وقتی چراغ دقیقاً روبه‌روی صورت باشد، دو طرف صورت تقریباً یکسان روشن می‌شوند. اگر آن را کمی کنار ببرید، یک طرف روشن‌تر و طرف دیگر کمی سایه‌دار می‌شود. این سایه ملایم می‌تواند به صورت عمق بدهد.
چراغ را کمی بالاتر از چشم‌ها قرار دهید و رو به صورت بچرخانید. اگر زیر چشم‌ها زیادی تاریک شد، نور را کمی پایین‌تر بیاورید یا شیب آن را کمتر کنید. اگر سایه بینی خیلی بلند و تند است، جای چراغ را کمی تغییر دهید و نتیجه را در تصویر ببینید.
هر بار فقط یک چیز را عوض کنید. مثلاً اول چراغ را به چپ یا راست ببرید، بعد ارتفاعش را تغییر دهید. اگر هم‌زمان ارتفاع، فاصله و روشنایی را عوض کنید، سخت‌تر می‌فهمید کدام تغییر مفید بوده است.
۳. فاصله چراغ را با نگاه کردن به سایه‌ها تنظیم کنید
نور نرم یعنی لبه سایه‌ها ملایم‌تر باشد؛ مثلاً مرز سایه روی گونه خیلی تیز نباشد. این با کم‌نور بودن فرق دارد. اگر فقط روشنایی چراغ را کم کنید، ممکن است صورت تاریک‌تر شود اما سایه همچنان تند بماند.
سافت‌باکس را تا جایی که وارد تصویر نمی‌شود و جلوی حرکت شما را نمی‌گیرد، به صورت نزدیک کنید. بعد به سایه بینی و گونه نگاه کنید. اگر نور مناسب شد اما صورت زیادی روشن بود، روشنایی چراغ را کمتر کنید.
برای فاصله چراغ، یک عدد ثابت وجود ندارد. اندازه سافت‌باکس، فضای اتاق و مقدار بدنی که در تصویر دیده می‌شود، روی فاصله مناسب اثر دارند. اگر سافت‌باکس را دورتر می‌برید، دوباره هم سایه‌ها و هم روشنایی صورت را بررسی کنید.
برای امتحان، کمی به جلو و عقب حرکت کنید. اگر صورت با یک حرکت کوچک زیادی روشن یا تاریک می‌شود، جای نور یا محل نشستن را طوری تنظیم کنید که حرکت معمول شما مشکل ایجاد نکند.
۴. اگر یک طرف صورت تاریک است، از صفحه سفید کمک بگیرید
یک صفحه سفید مات یا رفلکتور را در سمت تاریک صورت بگذارید، طوری که نور چراغ به آن برسد. این صفحه بخشی از نور را به سمت صورت برمی‌گرداند و سایه را روشن‌تر می‌کند. برای این کار به چراغ دوم نیاز ندارید.
صفحه را کمی نزدیک و دور کنید و زاویه‌اش را تغییر دهید. وقتی سایه به اندازه دلخواه روشن شد، آن را همان‌جا ثابت نگه دارید. قرار نیست دو طرف صورت حتماً به یک اندازه روشن شوند؛ کافی است بخش سایه بیش از حد تاریک نباشد.
اگر دیوارهای اتاق سفید و نزدیک‌اند، ممکن است خودشان نور کافی برگردانند و به صفحه اضافه نیاز نداشته باشید. اول تصویر را بدون آن ببینید. برای آشنایی بیشتر، مقاله کاربرد رفلکتور در نورپردازی و تولید محتوا را بخوانید.
۵. پس‌زمینه و رنگ صورت را بررسی کنید
بعد از روشن کردن صورت، پشت سرتان را هم در تصویر ببینید. اگر دیوار خیلی روشن شده، چراغ را کمی بچرخانید تا نور کمتری به دیوار برسد. اگر فضا دارید، صندلی را از دیوار فاصله دهید. بعد از هر تغییر، مطمئن شوید صورت همچنان خوب روشن است.
بعضی سافت‌باکس‌ها یک توری مشکی به نام «گرید» دارند که جلوی آن‌ها نصب می‌شود. این توری کمک می‌کند نور کمتر به اطراف پخش شود. اگر چنین وسیله‌ای دارید و با سافت‌باکس شما سازگار است، می‌توانید اثرش را روی پس‌زمینه امتحان کنید.
به رنگ پوست هم توجه کنید. اگر یک طرف صورت زرد و طرف دیگر آبی به نظر می‌رسد، ممکن است نور چراغ سقف و پنجره با نور ویدیو لایت مخلوط شده باشد. برای پیدا کردن علت، چراغ‌های دیگر را یکی‌یکی خاموش کنید و تغییر رنگ را ببینید.
در دوربین یا بعضی برنامه‌های موبایل، تنظیمی به نام «تراز سفیدی» یا «وایت بالانس» وجود دارد. کارش این است که رنگ نور را جبران کند تا رنگ‌ها طبیعی‌تر دیده شوند. اگر صورت زیادی زرد یا آبی است، این تنظیم را بررسی کنید. پس از رسیدن به رنگ مناسب، در صورت امکان آن را برای ضبط ثابت نگه دارید.
۶. روشنایی تصویر و فوکوس را تنظیم کنید
صورت روشن باشد، اما جزئیاتش از بین نرود
صورت نباید آن‌قدر روشن شود که پیشانی و گونه‌ها سفید و بدون جزئیات دیده شوند. اگر این اتفاق افتاد، روشنایی چراغ یا روشنایی ثبت تصویر را کمتر کنید. اگر صورت تاریک است، ابتدا نور بیشتری به آن برسانید و دوباره نتیجه را ببینید.
برای شروع لازم نیست چند تنظیم دوربین را هم‌زمان تغییر دهید. جای نور را مشخص کنید، روشنایی را تنظیم کنید و یک ویدیوی کوتاه بگیرید. فایل را روی نمایشگری که معمولاً ویدیوها را با آن می‌بینید هم بررسی کنید؛ تصویر روی صفحه کوچک دوربین ممکن است با فایل نهایی متفاوت به نظر برسد.
اگر با تنظیمات دستی دوربین آشنا هستید، سرعت شاتر را متناسب با روش ضبط انتخاب کنید. مثلاً برای ویدیوی ۲۵ فریم، ۱/۵۰ ثانیه نقطه شروع رایجی است. برای رفع روشنایی زیاد، شاتر را بی‌دلیل تغییر ندهید؛ این تنظیم روی ظاهر حرکت‌ها هم اثر دارد.
اگر با موبایل ضبط می‌کنید
موبایل را روی پایه بگذارید و صورتتان را در تصویر بررسی کنید. اگر با بالا آوردن دست، تصویر ناگهان روشن یا تاریک می‌شود، ببینید برنامه دوربین اجازه قفل کردن روشنایی را می‌دهد یا نه. این قابلیت کمک می‌کند موبایل هنگام ضبط مدام روشنایی را عوض نکند.
فوکوس هم یعنی واضح بودن سوژه در تصویر. اگر دوربین مدام بین صورت و پس‌زمینه جابه‌جا می‌شود، تنظیم فوکوس روی صورت یا امکان قفل کردن آن را بررسی کنید. روش انجام این کار در موبایل‌ها و برنامه‌ها متفاوت است.
اگر فوکوس را قفل کرده‌اید، خیلی از محل اولیه جلو یا عقب نروید؛ ممکن است صورت از حالت واضح خارج شود. یک تست کوتاه با حرکت معمول خودتان بگیرید تا قبل از ضبط اصلی، این مشکل را ببینید.
۷. یک ویدیوی کوتاه برای بررسی پرش نور و صدای فن بگیرید
گاهی در فایل ویدیو، نور چشمک می‌زند یا نوارهای روشن و تیره روی تصویر حرکت می‌کنند، در حالی که با چشم چیزی نمی‌بینید. به این مشکل «فلیکر» یا پرش نور می‌گویند.
چراغ را روی همان روشنایی موردنیاز بگذارید و چند ثانیه ضبط کنید. اگر پرش نور دیدید، چراغ‌های دیگر اتاق را یکی‌یکی خاموش کنید تا معلوم شود مشکل از کدام نور است. سپس، اگر دوربین یا چراغ شما تنظیم کاهش پرش نور دارد، روش استفاده از آن را در راهنمای دستگاه بررسی کنید. همه مدل‌ها این قابلیت را ندارند.
صدای فن چراغ را هم امتحان کنید. با میکروفونی که برای ویدیو استفاده می‌کنید، چند ثانیه سکوت و بعد صحبت ضبط کنید. این کار را بعد از مدتی روشن بودن چراغ هم تکرار کنید؛ ممکن است صدای آن در طول کار تغییر کند.
اگر فن در صدا شنیده می‌شود، جای میکروفون و فاصله آن از چراغ را بررسی کنید. بعضی چراغ‌ها حالت بی‌صدا دارند، اما در این حالت ممکن است روشنایی کمتری بدهند. از تنظیم مجاز همان دستگاه استفاده کنید و دریچه هوا را برای کم کردن صدا نپوشانید.
اگر نور خوب نشد، این راه‌ها را امتحان کنید
بعد از هر تغییر، یک ویدیوی کوتاه بگیرید. لازم نیست همه این کارها را انجام دهید؛ فقط موردی را امتحان کنید که به مشکل شما مربوط است.
| مشکل | چه کار کنید؟ |
|---|---|
| یک طرف صورت خیلی تاریک است | نور را کمی به دوربین نزدیک‌تر کنید یا صفحه سفید را در سمت سایه بگذارید. |
| زیر چشم‌ها سایه زیادی افتاده | چراغ را کمی پایین‌تر بیاورید یا شیب آن را کمتر کنید. |
| نور روی شیشه عینک دیده می‌شود | چراغ را کمی بالاتر یا به کنار ببرید و نتیجه را هنگام چرخاندن سر هم ببینید. |
| دیوار پشت سر خیلی روشن است | چراغ را کمی بچرخانید یا در صورت امکان از دیوار فاصله بگیرید. |
| با حرکت دست، روشنایی تصویر عوض می‌شود | امکان قفل کردن روشنایی در موبایل یا دوربین را بررسی کنید. |
| با جلو و عقب رفتن، صورت تاریک و روشن می‌شود | جای چراغ را دوباره تنظیم کنید یا محدوده حرکت خود را کمتر کنید. |
| صدای فن در ویدیو شنیده می‌شود | محل میکروفون، فاصله از چراغ و حالت بی‌صدای مجاز دستگاه را بررسی کنید. |
قبل از ضبط اصلی، این موارد را بررسی کنید
- صورت و چشم‌ها واضح دیده می‌شوند؟
- پیشانی و گونه‌ها زیادی روشن نشده‌اند؟
- سایه‌های صورت به اندازه دلخواه شما هستند؟
- با چرخش سر و حرکت دست، تصویر همچنان مناسب است؟
- روی عینک بازتاب مزاحم یا در تصویر پرش نور دیده نمی‌شود؟
- صدای شما واضح است و فن مزاحم ضبط نیست؟
وقتی نتیجه خوب شد، از جای چراغ، دوربین و صندلی عکس بگیرید. روشنایی چراغ و تنظیمات ضبط را هم یادداشت کنید. دفعه بعد می‌توانید از همین چیدمان شروع کنید.
اگر بعد از تنظیم جای نور هنوز روشنایی کافی ندارید یا سافت‌باکس در اتاق جا نمی‌شود، پیش از خرید وسیله تازه، نیازتان را مشخص کنید. راهنمای خرید ویدیو لایت برای تولید محتوا کمک می‌کند چراغ و لوازم مناسب فضای خود را انتخاب کنید.
سؤالات متداول
آیا برای تولید محتوا حتماً سه چراغ لازم است؟
خیر. برای ویدیوی تک‌نفره می‌توانید با یک چراغ و سافت‌باکس شروع کنید و در صورت نیاز، از رفلکتور کمک بگیرید. وقتی نیاز مشخصی دارید، مثلاً می‌خواهید پس‌زمینه را جدا روشن کنید، سراغ چراغ بعدی بروید.
چراغ را چقدر از صورت دور بگذاریم؟
فاصله ثابت و یکسانی برای همه اتاق‌ها وجود ندارد. نور را بیرون تصویر و در جایی بگذارید که مزاحم حرکت شما نباشد. بعد سایه‌ها و روشنایی صورت را بررسی کنید و فاصله را کم‌کم تغییر دهید.
آیا کم کردن روشنایی، نور را نرم‌تر می‌کند؟
کم کردن روشنایی، صورت را کم‌نورتر می‌کند اما لزوماً سایه‌ها را ملایم‌تر نمی‌کند. برای کمتر کردن سایه تند، از سافت‌باکس کمک بگیرید و فاصله و جای آن را تنظیم کنید.
چرا با سافت‌باکس هم نور خوب نیست؟
سافت‌باکس به‌تنهایی کافی نیست. ممکن است نور خیلی بالا، خیلی دور یا در زاویه نامناسب باشد. جای آن را مرحله‌ای تغییر دهید و نورهای دیگر اتاق را هم بررسی کنید.
چه زمانی چراغ دوم بخریم؟
وقتی بدانید قرار است چه مشکلی را حل کند؛ مثلاً می‌خواهید روشنایی پشت سر را جدا از صورت تنظیم کنید. برای آشنایی با نقش نورهای دیگر، مقاله نورپردازی سه‌نقطه‌ای را بخوانید.
جمع‌بندی
برای شروع، دوربین را ثابت بگذارید، چراغ را کمی کنار آن قرار دهید و سافت‌باکس را رو به صورت بگیرید. بعد با تغییر آرام زاویه، ارتفاع و فاصله، سایه‌ها را تنظیم کنید. اگر لازم بود، از صفحه سفید کمک بگیرید.
در پایان، چند ثانیه ویدیو با حرکت و صدای واقعی خودتان ضبط کنید. دیدن همین فایل کوتاه کمک می‌کند قبل از ضبط اصلی، مشکل نور و صدا را پیدا کنید. وقتی چیدمان مناسب شد، آن را ثبت کنید تا بار بعد دوباره از صفر شروع نکنید.
